Informacja o odstąpieniu od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektu aktualizacji Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030 +

Prezydent Miasta Włocławek informuje o odstąpieniu od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektu Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+.

Projekt aktualizacji Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+ jest projektem strategii rozwoju w rozumieniu art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W związku z tym, iż dotyczy obszaru w granicach jednej gminy, w oparciu o art. 48 ust. 3 ww. ustawy należy do dokumentów, dla których możliwe jest odstąpienie od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko.

Odstąpienie od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektu aktualizacji Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+ zostało uzgodnione przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy i przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy.

Projekt aktualizacji Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+ dotyczy konieczności dostosowania jej treści oraz struktury do obowiązujących regulacji prawnych, tj. przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw oraz ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Obowiązująca Strategia nie obejmowała wszystkich elementów wymaganych ww. przepisami prawa, co spowodowało konieczność jej aktualizacji. Ponadto, na podstawie ewaluacji on-going, przeprowadzonych warsztatów z kluczowymi interesariuszami, konsultacji społecznych i ewaluacji ex-ante wprowadzono modyfikacje w treści całego dokumentu.

Projekt aktualizacji Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+ zgodny jest z dokumentami na szczeblu krajowym i wojewódzkim, w tym z założeniami Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.), Krajową Strategią Rozwoju Regionalnego, Strategią rozwoju województwa kujawsko-pomorskiego do 2030 roku – Strategią Przyspieszenia 2030+, Programem Ochrony Środowiska województwa kujawsko-pomorskiego na lata 2022-2030.

Uzasadnienie

odstąpienia od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektu aktualizacji Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+ zawierające informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 49 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Biorąc pod uwagę charakter planowanych interwencji, a także rodzaj i skalę ich oddziaływania na środowisko oraz cechy obszaru objętego tym oddziaływaniem, należy uznać, że realizacja celów i kierunków działań zawartych w projekcie strategii nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko. Ponadto, dokument uwzględnia kluczowe aspekty środowiskowe, nie pozostaje w sprzeczności z krajową i regionalną polityką ochrony środowiska oraz sprzyja osiąganiu celów środowiskowych.

W związku z powyższym nie zachodzi konieczność przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, ze względu na:

1. Charakter działań przewidzianych w dokumencie, w szczególności:

1. stopień, w jakim dokument ustala ramy dla późniejszych realizacji przedsięwzięć, w odniesieniu do usytuowania, rodzaju i skali tych przedsięwzięć

Projekt aktualizacji Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+ określa cele strategiczne i operacyjne służące poprawie warunków życia w mieście w obszarze gospodarki, edukacji, integracji społecznej i aktywności obywatelskiej, zdrowia, środowiska, kultury i sportu, infrastruktury, mobilności i transportu oraz przestrzeni publicznej. Dokument ustala ramy realizacji przedsięwzięć na poziomie kierunkowym, jednak nie określa ich skali. Projekt aktualizacji ma zatem charakter ogólny.

Częściowo z zapisów projektu dokumentu można ustalić ogólną lokalizację przedsięwzięć, niemniej dla większości zapisów jest to możliwe na dużym poziomie ogólności, np. w odniesieniu do obszaru zurbanizowanego lub obszaru o określonych funkcjach. Należy podkreślić, iż realizacja założeń Strategii skupiać się będzie przede wszystkim na przestrzeni zurbanizowanej, w oparciu o ustaloną już strukturę funkcjonalno-przestrzenną. Część przedsięwzięć, np. w zakresie infrastruktury drogowej, może być realizowana poza obszarami zurbanizowanymi, niemniej nie zakłada się kreowania nowego układu transportowego w ramach interwencji przewidzianej w kompetencjach samorządu Włocławka. Kreowanie nowych powiązań transportowych jest domeną polityk szczebla krajowego i dotyczy między innymi takich inwestycji jak: budowy drogi ekspresowej S10 wraz z realizacją nowej przeprawy mostowej przez Wisłę i Kolei Dużych Prędkości. Na terenie miasta Włocławek planowana jest również budowa małej modułowej elektrowni jądrowej przez ORLEN Synthos Green Energy (OSGE), który odpowiada za rozwój projektu SMR w Polsce. Zgodnie z postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (znak pisma DOOŚ-WDŚI.47.2023.SP.36 z dnia 28 stycznia 2025 r.) dotyczącym ustalenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, konieczne jest określenie wariantów lokalizacyjnych planowanego przedsięwzięcia z uwzględnieniem lokalizacji odbiorców ciepła i energii, co uzasadnia planowanie lokalizacji inwestycji w pobliżu Anwilu S.A. we Włocławku.

Ramy dla tych przedsięwzięć zostały ustalone na poziomie dokumentów szczebla krajowego. Tym samym sam dokument Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+ nie wyznacza ram dla tych przedsięwzięć, a jedynie odnosi się do nich w kontekście poprawy atrakcyjności szeregu funkcji lokalnych, w tym atrakcyjności do inwestowania na terenie miasta, atrakcyjności funkcji mieszkaniowych, czy też spójności przestrzennej miasta.

W dokumencie zawarte są również inwestycje kluczowe wynikające:

- ze Strategii Rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego do 2030 roku, dla której przeprowadzono strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko;

- z dalszych planów miasta: Dekarbonizacja systemu ciepłowniczego miasta, Utworzenie Inkubatora 2.0, Utworzenie Centrum Transferu Technologii, Budowa całorocznego centrum sportów zimowych, Nadwiślańskie Centrum Dziedzictwa SZKUTNIA, Teatr Muzyczny), dla których nie sprecyzowano uwarunkowań czasowych i przestrzennych, co nie pozwala ocenić ich oddziaływania na środowisko.

Jednocześnie, stosownie do przepisów prawa w tym zakresie, każda z inwestycji ingerująca w środowisko w fazie przygotowawczej będzie poddana procedurze oceny oddziaływania na środowisko.

2. powiązania z działaniami przewidzianymi w innych dokumentach

Wymienione w aktualizacji Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+ cele i kierunki działania są powiązane z obszarami interwencji wskazanymi w dokumentach wskazanych poniżej, w szczególności w zakresie ochrony środowiska na terenie miasta oraz adaptacji do zmieniających się warunków klimatycznych. Sformułowane kierunki działań są zgodne z obowiązującymi dokumentami takimi jak:

• Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.),
• Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego,
• Strategia rozwoju województwa kujawsko-pomorskiego do 2030 roku – Strategia Przyspieszenia 2030+,
• Program Ochrony Środowiska województwa kujawsko-pomorskiego na lata 2022-2030

Duża część proponowanych celów i kierunków działań dedykowana jest rozwiązaniom nakierowanym na ochronę środowiska i zmniejszenie negatywnego oddziaływania działalności antropogenicznej na terenie miasta. Są one ściśle powiązane z ww. dokumentami w sferze infrastrukturalnej, w szczególności w zakresie działań zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego np.: poprzez systematyczne wdrażanie działań mających na celu poprawę jakości powietrza w mieście, zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz racjonalne gospodarowanie zasobami naturalnymi w obliczu zmieniających się warunków klimatycznych.

3. przydatność w uwzględnieniu aspektów środowiskowych, w szczególności celu wspierania zrównoważonego rozwoju oraz we wdrażaniu prawa wspólnotowego w dziedzinie ochrony środowiska

Cele projektu aktualizacji Strategii rozwoju miasta Włocławek 2030+ są zgodne z założeniami polityki zrównoważonego rozwoju i uwzględniają wszystkie aspekty życia społecznego. Zakładają równoległy rozwój gospodarki, społeczeństwa i środowiska, który zaspokajając potrzeby współczesnych społeczeństw, nie będzie jednocześnie ograniczał możliwości rozwojowych przyszłych pokoleń. Działania rozwojowe miasta opierać się muszą na adaptacji do zmian klimatu oraz zapobieganiu negatywnemu wpływowi planowanych działań na środowisko przyrodnicze. Z tego też względu projekt aktualizacji został opracowany w ścisłej korelacji z unijnymi i krajowymi aktami legislacyjnymi i realizacyjnymi oraz programami strategicznymi. Jednym z najważniejszych celów Strategii jest dbałość o środowisko, przejawiająca się wszystkich sferach działania miasta, w tym dekarbonizacja energii cieplnej oraz elektrycznej oraz wdrażanie programów edukacyjnych dla budowania przyszłych, świadomych ekologicznie pokoleń. Realizacja planowanych działań na rzecz ochrony środowiska wpłynie zatem
na poprawę jego jakości.

4. powiązania z problemami dot. ochrony środowiska

Kierunki działań wskazane w projekcie strategii mają powiązanie z problemami dotyczącymi zmian klimatu oraz ochrony środowiska w mieście Włocławek, do których zaliczyć można np. zanieczyszczenie powietrza spowodowane dominacją samochodów w przestrzeni. Dlatego też niezwykle ważnym aspektem dla dalszego kształtowania polityki ekologicznej miasta jest podejmowanie działań w zakresie ochrony powietrza (zmniejszenie emisji zanieczyszczeń, modernizacja zabudowy), ochrony zasobów przyrodniczych, przemyślane zagospodarowanie terenów czynnych biologicznie. W połączeniu z inwestycjami chroniącymi i oczyszczającymi środowisko, a także działaniami organizacyjnymi, nie przewiduje się, że nastąpi pogorszenie stanu form ochrony przyrody, ich zniszczenie bądź fragmentacja i zanik. Znaczącą uwagę przykłada się również do edukacji na tematy ekologiczne, mające na celu poszerzenie wiedzy w zakresie ochrony środowiska. Zakres interwencji ujęty w projekcie dokumentu obejmuje m.in. następujące kierunki działań pro-środowiskowych:

• systematyczne wdrażanie działań mających na celu poprawę jakości powietrza w mieście,
• zwiększanie ilości i jakości zagospodarowanych terenów zielonych (parki, w tym kieszonkowe, skwery, zieleńce) oraz tworzenie zieleni izolacyjnej i towarzyszącej,
• rozszerzanie rozwiązań z zakresu ochrony przed hałasem,
• zwiększanie ochrony istniejących na terenie miasta zbiorników wodnych,
• rozbudowa miejskiej sieci ciepłowniczej,
• wdrażanie programów edukacyjnych podnoszących świadomość ekologiczną,
• zwiększanie dostępności oraz estetyki punktów gromadzenia odpadów,
• zwiększanie jakości systemów selektywnej zbiórki odpadów,
• wdrażanie programów edukacyjnych z zakresu dbania o czystość w mieście,
• termomodernizacja budynków użyteczności publicznej oraz mieszkalnych,
• zwiększanie udziału oświetlenia energooszczędnego w oświetleniu ulicznym,
• stymulacja powstawania społeczności energetycznych,
• zwiększanie wykorzystania i promocja odnawialnych źródeł energii w mieście,
• zwiększanie efektywności wykorzystywania mediów,
• dekarbonizacja systemu ciepłowniczego miasta,
• zwiększenie zagospodarowania wód opadowych i roztopowych,
• wspieranie adaptacji lokalnego systemu przyrodniczego do zmian klimatu,
• promocja i wspieranie rozwoju budownictwa pasywnego i energooszczędnego,
• ograniczanie strat ciepła i wody,
• zmniejszanie i likwidowanie wysp ciepła.

2. Rodzaj i skalę oddziaływania na środowisko, w szczególności

       a. prawdopodobieństwo wystąpienia, czas trwania, zasięg częstotliwość i odwracalność oddziaływań

Przedstawione w opracowaniu kierunki interwencji możliwe do realizacji na terenie miasta obejmują działania, które nie są kwalifikowane jako przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane działania nie będą powodować oddziaływań o zasięgu ponadlokalnym ani nie będą wiązać się z długotrwałymi i nieodwracalnymi skutkami wynikającymi z emisji, eksploatacji zasobów naturalnych czy ryzyka wystąpienia awarii przemysłowej.

Dokument ma charakter proekologiczny, a jednym z jego głównych celów jest poprawa jakości środowiska. Realizacja niektórych zamierzeń, uzasadnionych ekologicznie, może wiązać się z wystąpieniem krótkotrwałych, lokalnych i odwracalnych oddziaływań środowiskowych, zwłaszcza na etapie realizacji inwestycji. Każde przedsięwzięcie ingerujące w środowisko będzie jednak, na etapie przygotowawczym, poddane procedurze oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Zapisy aktualizacji wykluczają możliwość zwiększenia zagrożeń dla wód i powierzchni ziemi. Działania przewidziane w aktualizacji Strategii w zakresie ochrony wód będą oddziaływać pozytywnie na środowisko, mimo że w trakcie realizacji niektórych inwestycji mogą wystąpić niewielkie, lokalne i krótkotrwałe oddziaływania negatywne, np. na etapie budowy.

Ustalenia aktualizacji Strategii wskazują również, że jego realizacja nie powinna przyczynić się do pogorszenia jakości powietrza. Dokument zawiera liczne zapisy dotyczące ochrony oraz tworzenia nowych terenów zieleni urządzonej, co wpłynie na zwiększenie bioróżnorodności, ochronę najcenniejszych przyrodniczo i edukacyjnie obszarów oraz ich powiązanie z terenami otaczającymi miasto poprzez tworzenie spójnych korytarzy ekologicznych.

W dokumencie wprowadzono nowy cel operacyjny „Miasto odporne”, obejmujący działania związane z retencją wód, adaptacją systemu przyrodniczego, rozwojem budownictwa energooszczędnego, ograniczaniem strat zasobów oraz przeciwdziałaniem miejskim wyspom ciepła.

Zapisy aktualizacji Strategii będą miały pozytywny wpływ na obiekty i obszary prawnie chronione. Dokument nie przewiduje działań sprzecznych z celami ochrony przyrody ani zagrażających tym obszarom. Wszystkie przedsięwzięcia ujęte w harmonogramie realizacyjnym mają na celu wspieranie ochrony przyrody, nawet jeśli ich realizacja będzie wymagała krótkotrwałych przekształceń środowiska, np. w trakcie prac budowlanych. Działania te będą prowadzone z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, w szczególności ustawy o ochronie przyrody.

Szczegółowej analizy oddziaływania na środowisko będą wymagały jedynie inwestycje związane z robotami budowlanymi, które mogą potencjalnie naruszać równowagę poszczególnych komponentów środowiska lub powodować uciążliwości dla mieszkańców. Analizy te będą każdorazowo przeprowadzane na etapie przedrealizacyjnym.

2. prawdopodobieństwo wystąpienia oddziaływań skumulowanych lub transgranicznych

Miasto Włocławek położone jest w centralnej części kraju, a działania planowane w dokumencie mają zasięg lokalny, ograniczony do granic administracyjnych miasta, w związku z czym nie przewiduje się występowania oddziaływań transgranicznych. Aktualizacja nie zawiera również zapisów (ani nie stwarza możliwości), w wyniku których mogłyby wystąpić oddziaływania skumulowane.

3. prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka dla zdrowia ludzi lub zagrożenia dla środowiska

Należy podkreślić, że szczegółowa ocena oddziaływań na środowisko będzie możliwa dopiero na etapie przygotowania konkretnych projektów inwestycyjnych, w oparciu o dane techniczne i lokalizacyjne, w ramach procedury oceny oddziaływania na środowisko. Na obecnym etapie opracowania aktualizacji nie jest to możliwe, ponieważ ma ona charakter ogólny i strategiczny, wyznaczający jedynie kierunki działań planowanych do realizacji na terenie miasta.

Zapisy Strategii odnoszą się również do ochrony środowiska w kontekście jakości życia człowieka, która pozostaje z nim nierozerwalnie związana. Realizacja działań ukierunkowanych na ochronę poszczególnych komponentów środowiska przyrodniczego będzie miała pozytywny wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców. Dokument przewiduje także działania profilaktyczne, służące poprawie warunków życia i zdrowia ludności, co przyczyni się do ograniczenia potencjalnych zagrożeń.

3. Cechy obszaru objętego oddziaływaniem na środowisko, w szczególności:

1. obszary o szczególnych właściwościach naturalnych lub posiadające znaczenie dla dziedzictwa kulturowego, wrażliwe na oddziaływania, istniejące przekroczenia standardów jakości środowiska lub intensywne wykorzystanie terenu

Dokument nie stanowi koncepcji realizacyjnej oraz nie wyznacza w sposób jednoznaczny skali przedsięwzięć przewidzianych do realizacji. Wszelkie działania zaproponowane w aktualizacji stanowią jedynie zapis ogólnych propozycji kierunków działania dla miasta na najbliższe lata, których jednym z generalnych celów jest poprawa środowiska przyrodniczego. Wskazuje również ustalenia i rekomendacje w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej w tym zasad ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony powietrza, przyrody i krajobrazu oraz zasad lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Nie przewiduje się negatywnego wpływu realizacji założeń ww. dokumentu na obszary o szczególnych właściwościach naturalnych lub posiadających znaczenie dla dziedzictwa kulturowego, wrażliwych na oddziaływania. Nie występuje również zagrożenie przekroczenia standardów jakości środowiska oraz intensywnego wykorzystywania terenu. Nie przewiduje się przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na formy ochrony przyrody. Przeważające skutki pozytywne wiążą się z polepszeniem i utrzymaniem jakości środowiska oraz warunków jego ochrony. W części przypadków (związanych z etapem realizacji danego przedsięwzięcia) mogą to być krótkotrwałe oddziaływania niekorzystne. Ostatecznie jednak, w przypadku osiągania zakładanych celów, wskazuje się na przewagę oddziaływań korzystnie wpływających na funkcjonowanie środowiska i zapewnienie jego odpowiedniej jakości.

2. formy ochrony przyrody w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz obszary podlegające ochronie zgodnie z prawem międzynarodowym.

Obszarowe i obiektowe formy ochrony przyrody w granicach administracyjnych miasta Włocławek to:

Źródło: Na podstawie:

1. Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody,
2. Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. Urz. Nr 25 poz. 133),
3. „Opracowania ekofizjograficznego do zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Włocławek” (kwiecień 2021 r.),
4. Uchwały nr LXX/173/2023 Rady Miasta Włocławek z dnia 12 grudnia 2023 r. w sprawie użytków ekologicznych (Dz. Urz. Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 18 grudnia 2023 r. poz. 8259).

Chronione gatunki roślin występujące na obszarze miasta Włocławek to: widłak jałowcowaty, widłak goździsty, rokietnik pospolity, sasanka otwarta, rosiczka okrągłolistna, lilia złotogłów, dyptam jesionolistny, ostnica Jana, zawilec wielokwiatowy, wężymord stepowy, dzwonek syberyjski, wisienka karłowata, dziewanna fioletowa, ożota zwyczajna, kruszczyk szerokolistny, gnieźnik leśny, starodub łąkowy, leniec bezpodkwiatkowy. Źródło: „Opracowanie ekofizjograficzne do zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Włocławek” (kwiecień 2021 r.).

Chronione gatunki zwierząt występujące na obszarze miasta Włocławek lub w najbliższej okolicy to:

- ptaki: błotniak stawowy, bielik, rybitwa rzeczna, rybitwa białoczelna, zimorodek, jarzębatka, ohar, nurogęś, sieweczka rzeczna, brodziec piskliwy, mewa srebrzysta, brzegówka, łabędź niemy, mewa pospolita, trzciniak, remiz, czapla biała, bocian czarny, żuraw, sokół wędrowny;

- płazy: traszka grzebieniasta, kumak nizinny;

- ryby: różanka pospolita, kiełb białopłetwy, koza pospolita;

- ssaki: wydra europejska, bóbr europejski, wilk szary, ryś, łoś.

Źródło: „Opracowanie ekofizjograficzne do zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Włocławek” (kwiecień 2021 r.).